Richard Susskind: “ The best way to predict the future is to invent it”.

5 februari 2015 Terug naar overzicht

Hoogtepunt van het vorige week gehouden KEI-congres “De Rechtspraak van morgen” was een inspirerende speech en interactief optreden van gastspreker Richard Susskind, onder meer hoogleraar in Oxford en IT-adviseur van de hoogste rechter in Engeland.

De kernboodschap van Richard Susskind: het gaat niet om stroomlijning van de bestaande rechtspraktijk maar om wezenlijke veranderingen die gepaard gaan met een radicale koerswijziging. Hij toonde de onontkoombaarheid daarvan aan maar liet vooral zien dat deze ontwikkeling al in volle gang is, zij het niet overal in dezelfde mate. Susskind illustreerde dat met een citaat van de Amerikaans sciencefiction auteur William Gibson: “The future has already arrived. It’s just not evenly distributed yet.”

Susskind, bekend om zijn voorspelling dat in de komende twee decennia er in de rechtspraktijk meer zal veranderen dan in de afgelopen twee eeuwen, noemde als voorbeeld de opkomst van grote internetadvocatenkantoren die alleen online hun diensten aanbieden. Juristen, zo zei hij, zullen zich minder moeten richten op de vervolmaking van juridische constructies en meer op de klant. Ze dienen zich allereerst af te vragen: voor welk probleem ben ik de oplossing? Hij trok een parallel met de doe-het-zelf industrie. “Een klusser wil niet de meest geavanceerde boormachine maar gemakkelijk, snel en kostenefficiënt een gaatje in de muur hebben.”

Juridische dienstverleners, nu vooral reactief bezig, zullen zich veel meer proactief moeten manifesteren. Wat klanten in de eerste plaats willen is toegang tot juridische kennis en expertise. Natuurlijk om hun problemen op te lossen, maar nog meer om moeilijkheden te voorkomen. Het gaat steeds meer om risicomanagement. Die omslag in het gedrag van rechtzoekenden wordt gestimuleerd door verschillende factoren. Voor de Next Generation –24 uur per dag online – zijn lange procedures en doorlooptijden van jaren eenvoudig onacceptabel. Inhuur van advocaten, fiscalisten en accountants is hen te duur, te ingewikkeld en te tijdrovend. Bovendien zijn adviezen, consulten en constructies niet meer het exclusieve product van een gespecialiseerde beroepsgroep. De nieuwe generatie gaat elders shoppen. Ze kunnen terecht bij banken, vastgoedorganisaties en zelfs supermarkten die hen adequaat bedienen tegen concurrerende prijzen.

De grootste drijfveer achter het nieuwe consumentengedrag is de digitale technologie die zich razendsnel verspreidt en rechtzoekenden op elk moment toegang verschaft tot bronnen van juridische kennis en expertise. Die technologie verzamelt niet alleen data, maar kan die ook be- en verwerken. Denk aan software om juridische documenten samen te stellen waarin de nieuwste inzichten en de laatste jurisprudentie is verwerkt. De chip van een smartphone groeide in korte tijd van 120 megabyte naar 128
gigabyte. In 2050 heeft een simpele desktop computer meer rekenkracht dan de hele wereldbevolking. “We zijn wereldwijd met elkaar verbonden. Er zijn nu meer mobieltjes dan tandenborstels en we kunnen via social media en crowdsourcing een beroep doen op ieders kennis en ervaring:” Susskind noemde als voorbeeld Ebay, de online handelsplaats met honderden miljoenen gebruikers all over the world. Naar schatting gingen zo’n zestig miljoen transacties gepaard met conflicten, die slechts in enkele gevallen tot een rechtszaak hebben geleid. Het overgrote deel is online opgelost.

Susskind eindigde met de constatering dat ons niets rest dan de nieuwe techniek te omarmen en daarmee haast mee maken. De volgens hem irreële angst voor een onbeheersbare toekomst waarin we overruled worden door computers, wuifde hij weg met de woorden van de Amerikaanse informaticus Alan Kay: “ The best way to predict the future is to invent it”.

Bron: www.derechtspraakvanmorgen.nl